Waardoor krijg je een koortslip?
Een koortslip ontstaat door het herpes simplex-virus. Wie het virus eenmaal heeft, houdt het. Het slaapt in een zenuw en wordt af en toe wakker. Waarom, en wat het wakker maakt, lees je hier.
Kort gezegd
- Oorzaak: het herpes simplex-virus, meestal type 1 (HSV-1).
- Twee op de drie mensen onder de 50 dragen HSV-1 bij zich.[1]
- Het virus blijft je hele leven in je zenuwcellen.[2]
- Bekende uitlokkers: fel zonlicht, koorts of griep, stress, vermoeidheid, menstruatie, een wondje aan de lip en medicijnen die de afweer verlagen.[2]
Het virus
Er zijn twee typen herpes simplex-virus. Type 1 (HSV-1) veroorzaakt vooral koortslippen; type 2 (HSV-2) vooral herpes op de geslachtsdelen. Maar beide typen kunnen op beide plekken voorkomen, bijvoorbeeld door orale seks.[3]
HSV-1 is wereldwijd een van de meest voorkomende infecties. In 2016 droegen naar schatting 3,7 miljard mensen onder de 50 het virus bij zich.[1] De meesten raken als kind besmet, bijvoorbeeld door een kus van iemand met een koortslip.
Waarom komt hij steeds terug?
Na de eerste besmetting trekt het virus zich terug in een zenuwknoop in je gezicht. Daar is het onzichtbaar voor je afweer en voor medicijnen. Af en toe wordt het weer actief. Het reist dan langs de zenuw terug naar de huid, en je krijgt opnieuw een koortslip. Daarom zit hij vaak steeds op dezelfde plek.[2]
Niet iedereen met het virus krijgt koortslippen. Sommige mensen hebben er nooit last van, anderen een paar keer per jaar. Waarom dat verschil er is, is nog niet goed bekend.
Uitlokkers
| Uitlokker | Wat je kunt doen |
|---|---|
| Fel zonlicht (ook op sneeuw en water) | Lippenbalsem met een hoge beschermingsfactor. In een studie kreeg 71% met placebo een koortslip na uv-licht, met zonnebrandcrème niemand.[4] |
| Koorts, griep of verkoudheid | Lastig te voorkomen; let op de eerste tinteling. |
| Stress en vermoeidheid | Voldoende slaap en rust waar dat kan. |
| Menstruatie | Weet dat het eraan kan komen en houd middelen bij de hand. |
| Wondje of beschadiging aan de lip | Ook een tandartsbehandeling kan een koortslip uitlokken; vertel je tandarts dat je er gevoelig voor bent. |
| Medicijnen die de afweer verlagen (zoals chemotherapie) | Overleg met je arts over preventieve medicijnen.[2] |
Meer tips lees je bij koortslip voorkomen.
Bronnen
- James C, et al. Herpes simplex virus: global infection prevalence and incidence estimates, 2016. Bulletin of the World Health Organization 98:315-329, 2020. PubMed 32514197
- Thuisarts.nl (NHG) Koortslip. Thuisarts.nl, 2026. www.thuisarts.nl
- RIVM, LCI LCI-richtlijn Herpessimplexvirusinfecties. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2026. lci.rivm.nl
- Rooney JF, et al. Prevention of ultraviolet-light-induced herpes labialis by sunscreen. Lancet 338:1419-1422, 1991. PubMed 1683420
Ervaringen en reacties (4)
Wat werkt bij jou, en wat niet? Deel je ervaring. Reacties worden eerst gelezen en daarna geplaatst; we geven geen persoonlijk medisch advies. Je e-mailadres wordt nooit getoond.
Ik heb bij de eerste tinteling of opzwelling sudocreme gebruikt voor 1 nacht. De volgende dag heb ik Sorefix gebruikt. Moet zeggen dat dit de perfect combinatie is. Koortslip is wel uitgebroken maar veel minder heftig. Genezing proces is veel korter. Vandaag is al dag 5 en ik ben zo goed van af.
mijn koortslip doet veel zeer en pijn , waar kan je mee weg doen en waar de oorzaak dan van en je lip is met koortslip en .
de e- mail is : johan [e-mailadres verwijderd]
Ik heb een vraagje als je een man pijp loop hij risico voor ziekte
Ik weet al jaren uit eigen ervaring dat een "koortslip"verschrikkelijk irritant en een pijnlijk situatie.Ik hoop dat dokters in ziekenhuizen hier op uit vinden om een oplossing te vinden voor dit probleem.