Aciclovir bij een koortslip

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op · Hoe wij werken

Aciclovir is het bekendste middel tegen koortslip. Het remt het virus, maar alleen als je er vroeg bij bent. Hier lees je wat de crème en de tabletten doen, en hoeveel ze schelen.

Kort gezegd

  • Aciclovir-crème 5% is zonder recept te koop bij drogist en apotheek. Gebruik: 5 keer per dag, beginnen bij de eerste tinteling.[1]
  • Zijn er al blaasjes of korstjes, dan helpt de crème niet meer.[1]
  • Effect: een koortslip geneest gemiddeld ongeveer een halve dag sneller.[2]
  • Tabletten (aciclovir, valaciclovir) zijn op recept en werken iets beter, vooral bij vaak terugkerende koortslippen.[3, 4]

Hoe werkt aciclovir?

Aciclovir remt het virus bij het vermenigvuldigen in de huidcellen. Het doodt het virus niet: het virus dat in je zenuw slaapt, blijft. Daarom komt een koortslip na behandeling gewoon weer terug, en daarom moet je zo vroeg mogelijk beginnen, als het virus net actief wordt.

Aciclovir-crème

  • Begin bij de eerste tinteling, vóór er blaasjes zijn.[1]
  • Smeer 5 keer per dag een dun laagje.[1]
  • Dep de crème op de plek, wrijf niet uit, en was daarna je handen.[1]

In twee grote gecontroleerde studies met samen bijna 1400 deelnemers genazen koortslippen met aciclovir-crème gemiddeld ongeveer een halve dag sneller dan met een crème zonder werkzame stof.[2] Dat is een klein effect. Een koortslippleister deed het in een vergelijkende studie even goed.[5]

Tabletten

Op recept van de huisarts zijn er tabletten, zoals aciclovir en valaciclovir. Er zijn twee manieren om ze te gebruiken:

  • Kort, zodra je een tinteling voelt. Een hoge dosis valaciclovir gedurende één dag maakte een koortslip in studies ongeveer een dag korter.[3] Je krijgt de tabletten dan mee om zelf direct te kunnen starten.
  • Dagelijks, om koortslippen te voorkomen. Een Cochrane-review vond dat langdurig gebruik van tabletten het aantal koortslippen vermindert.[4] Dit wordt overwogen bij mensen die heel vaak of heel heftig last hebben, of bij een verminderde afweer.

Bespreek met je huisarts of tabletten bij jou zinvol zijn. Zie ook wanneer naar de huisarts.

Is aciclovir zonder recept te koop?

Ja, aciclovir-crème 5% is zonder recept te koop bij drogist en apotheek. Tabletten zijn alleen op recept.

Helpt aciclovir nog als ik al blaasjes heb?

Nauwelijks. Thuisarts zegt dat aciclovir-crème niet meer helpt als er blaasjes of korstjes zijn. Gebruik dan liever zinkzalf of een koortslippleister.[1]

Voorkomt aciclovir-crème dat de koortslip terugkomt?

Nee. Het virus blijft in je zenuw zitten. Alleen dagelijks tabletten slikken vermindert het aantal koortslippen.[4]

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG) Koortslip. Thuisarts.nl, 2026. www.thuisarts.nl
  2. Spruance SL, et al. Acyclovir cream for treatment of herpes simplex labialis: results of two randomized, double-blind, vehicle-controlled, multicenter clinical trials. Antimicrobial Agents and Chemotherapy 46:2238-2243, 2002. PubMed 12069980
  3. Spruance SL, et al. High-dose, short-duration, early valacyclovir therapy for episodic treatment of cold sores: results of two randomized, placebo-controlled, multicenter studies. Antimicrobial Agents and Chemotherapy 47:1072-1080, 2003. PubMed 12604544
  4. Chi CC, et al. Interventions for prevention of herpes simplex labialis (cold sores on the lips). Cochrane Database of Systematic Reviews CD010095, 2015. PubMed 26252373
  5. Karlsmark T, et al. Randomized clinical study comparing Compeed cold sore patch to acyclovir cream 5% in the treatment of herpes simplex labialis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology 22:1184-1192, 2008. PubMed 18462303

Ervaringen en reacties

Wat werkt bij jou, en wat niet? Deel je ervaring. Reacties worden eerst gelezen en daarna geplaatst; we geven geen persoonlijk medisch advies. Je e-mailadres wordt nooit getoond.